TỶ MỶ HAY TỈ MỈ

Cùng với vấn đề tổng kết 15 năm vận động NCKH sinh viên, nội dung bài viết đã đưara được những bài học ghê nghiệm, giải pháp cũng như các kiến nghị nhằmnâng cao hơn nữa quality hoạt hễ này trong bên trường.

Bạn đang xem: Tỷ mỷ hay tỉ mỉ


*
vấn đề phân biệt viết i (ngắn) cùng y (dài)
*

Hiện nay, trong chính tả giờ đồng hồ Việt (chữ Quốc ngữ), người ta vẫn còn run sợ trong vấn đề chọn i ngắn y dài trong một số trường hợp. Ví dụ là khi âm /i/ đứng có tác dụng âm chủ yếu trong âm huyết mở (không gồm âm cuối vần) sau các phụ âm /h, k, l, m, s, t/. Với do đó vẫn tồn tại hai biện pháp viết.

hi vọng/ mong muốn kĩ thuật/ kỹ thuậtlí luận/ lý luậnmĩ thuật/ mỹ thuật công ti/ công ty sĩ quan/ sỹ quan tiền

Thực ra muốn bàn sự việc này một giải pháp thấu đáo, buộc phải đề cập một phạm vi rộng hơn, đó là vụ việc chính tả của chữ Quốc ngữ nói chung. Mà lại như thế, nội dung bài viết sẽ quá dài, vị đó công ty chúng tôi chỉ đề cập sự việc chung một giải pháp ngắn gọn, chủ yếu là các thứ liên quan đến biện pháp viết i ngắn/ y dài, chuyển phiên quanh cách thức ghi âm hay ghi ý.

Những người thiên về góc nhìn ngữ âm học nhận định rằng cả nhị chữ i ngắn cùng y dài trong những trường hòa hợp trên gần như ghi âm /i/ nên bản chất không gồm gì khác nhau cả, vậy nên cực tốt là nhập hai bí quyết viết đó làm một cho đồng bộ và giản tiện. Giáo trình Cơ sở ngôn từ học với tiếng Việt viết: “Trong chủ yếu tả hiện nay đang bao hàm trường hợp và một âm vị nhưng lại được viết tùy luôn tiện theo hai biện pháp khác nhau. Đó là bí quyết viết lung tung i/y và d/gi” (1). Và người sáng tác đề nghị: “Thống tuyệt nhất viết nguyên âm – âm thiết yếu /i/ bằng chữ cái “i”, ví dụ: lí luận, kĩ thuật, mĩ thuật,…” (2). Không những tác mang của giáo trình trên mà xu thế chung của giới ngôn từ học nhiều năm qua là như vậy.

Nhưng buôn bản hội cũng không dễ gì gật đầu những đề xuất nói trên, mặc dù có những lý do hợp lý và phải chăng nhất định. Mặc dù đại đa phần không có kim chỉ nan về ngữ điệu học, nhưng bằng ngữ cảm bản ngữ, bạn ta cũng phân biệt viết tuyệt nhất loạt i ngắn như mất mát, thiếu hụt cái gì đó, vì thế cách viết y dài vẫn được gia hạn ở khu vực này nơi khác. Chẳng hạn:

– tại số nhà trăng tròn Lý Thái Tổ, hà nội có nhì viện “chữ nghĩa” mập nhất nước ta – Viện Văn học tập (với cơ sở ngôn luận là tập san Văn học) với Viện ngôn từ (với tạp chí Ngôn ngữ) – thì trong những khi bên Ngôn ngữ viết i ngắn, bên Văn học vẫn viết y dài.

– nhà xuất bản Giáo dục phương pháp những trường phù hợp trên đề xuất nhất loạt viết i ngắn. Mặc dù nhiên, khi những công ty con của nhà xuất phiên bản ra đời, lúc đầu tên doanh nghiệp đều viết là ti (i ngắn), nhưng rồi càng ngày tín đồ ta càng phân biệt bất tiện, phải đã từ từ đổi sang viết ty (y dài).

– một số trong những tác đưa viết sách mang lại Nhà xuất bản Giáo dục, vào khi gật đầu đồng ý viết nhất loạt i ngắn đến sách giáo khoa, thì các sách khác vẫn ý kiến đề xuất viết rõ ràng i ngắn/ y dài.

Nhà phân tích ngôn ngữ và văn hóa Trần Ngọc Thêm, ban đầu cũng ủng hộ nhất loạt viết i ngắn, nhưng sau này chính ông đã nhận được thấy, chỉ xét riêng về phương diện văn hóa, dường như không ổn. Góp ý đến sách giáo khoa lớp 4 bắt đầu (2005), ông chỉ ra việc nhất loạt viết i ngắn là 1 trong chủ chương cực đoan và không mê say hợp, độc nhất vô nhị là khi chạm chán tên riêng, vì chưng ở đó nên tôn trọng truyền thống cuội nguồn và tự do cá nhân. Và năm sau, NXB giáo dục đào tạo đã sửa giải pháp viết tên riêng theo phía này. (Viết Chương Mỹ, Lý từ bỏ Trọng thay cho Chương Mĩ, Lí từ bỏ Trọng)

Đặc biệt, học đưa Cao Xuân Hạo, vào một giai đoạn dài đã đơn thương độc mã cản lại chủ trương sáp nhập i ngắn cùng y dài, tương tự như chủ trương đổi mới chữ Quốc ngữ nói chung. Loại mà phần lớn giới ngôn ngữ học cho hệ thống ghi âm 1 đối 1 (1 âm – 1 chữ cùng ngược lại) là điểm mạnh của chữ Quốc ngữ – thì ông đánh giá ngược lại: “Nhược điểm của chữ Quốc ngữ không phải ở chỗ nó đang chưa thật là một khối hệ thống phiên âm vị học, mà ở vị trí nó có đặc thù thuần tuý ghi âm, và hoàn toàn bất lực trước nhiệm vụ biểu hiện nghĩa nhưng lẽ ra nó bắt buộc đảm đương, với nhược điểm ấy lộ rõ nhất và tai hại độc nhất vô nhị là trong trường hợp các từ đồng âm vốn có khá nhiều trong giờ Việt. Mặc dù vậy, cũng tương tự chữ Anh cùng chữ Pháp, số đông chỗ bị tín đồ ta coi là bất hợp lý chính là những chỗ làm cho nó rành mạch nghĩa và nơi bắt đầu nguồn của những từ đồng âm như da gia, (trong lí nhí). V.v.. Đáng nuối tiếc là phần nhiều chỗ như thế không mang gì có tác dụng nhiều” (3).

Xem thêm: Đọc Truyện Có Một Điều Em Không Biết: Anh Yêu Em! Chương Mới Nhất

Dưới đây cửa hàng chúng tôi sẽ so sánh thêm những chưa ổn của chủ trương nhất loạt viết i ngắn và sự có lý của nhà trương bảo đảm sự minh bạch i ngắn/y dài.

Nếu áp dụng triệt để nguyên tắc ngữ âm học theo phong cách 1 – 1 giữa âm cùng chữ, thì quanh đó i ngắn/ y dài vào âm tiết mở nói trên, đang còn đề xuất xử lý “nhất quán” 1 loạt trường phù hợp khác. Ví dụ:

i/y tự do làm âm tiết: y tế, chuẩn chỉnh y, ý nghĩa, ỷ thế, yêu cầu, yếu nỗ lực yểu điệu,… i tế, chuẩn chỉnh i, í nghĩa, iêu cầu,… với i/y trong tổng hợp làm vần: uyên bác, khuyên nhủ bảo, quyên góp, thuyết minh,… uiên bác, khuiên bảo, quiên góp, thuiết minh,…c/k/q (cùng ghi âm “cờ”): quốc ca, cứu vãn quốc, con phố quanh co,… → kuốc ka, kứu kuốc, kon đường kuanh ko,…d/gi (cùng ghi âm “dờ”): giáo dục mái ấm gia đình → dáo dục da đình hoặc záo zục za đìnhg/gh (cùng ghi âm “gờ”): gồ ghề, ghen ghét → gồ gề, gene gétng/ngh (cùng thu thanh “ngờ”): ngấp nghé, ngông ghênh → ngấp ngé, ngông ngênh

Ngoài ra còn nhiều trường hợp “bất phù hợp lý” khác: viết u cùng o khi thuộc ghi âm đệm /u/: quanh/ khoanh; viết uo khi thuộc ghi âm cuối /u/: báu/ báo; viết ăa khi cùng ghi âm chủ yếu /a/ ngắn: săn/ sau (trẻ con vẫn tiến công vần “á-u-au, sờ-au-sau”. V.v..

Nếu sửa tất cả cho độc nhất quán, nhằm chữ Quốc ngữ thành một “hệ thống thu thanh hoàn hảo, không chê vào đâu được”, hẳn sẽ sở hữu được một sản phẩm chữ Quốc ngữ “hiện đại” khác xa sản phẩm chữ hiện tại hành. Kết quả là khoảng tầm vài chục năm tiếp theo nữa, con cháu sẽ không đọc nổi chữ Quốc ngữ kể từ thời chúng ta trở về trước!

Nhưng điều quan trọng hơn, giả dụ triệt để áp dụng nguyên tắc ngữ âm học tập như trên, mặc dù được một vài mẫu tiện khăng khăng thì lại mất không hề ít cái lợi khác.

Thứ nhất, nó thiếu tính sự vào sáng. Ví dụ, nếu đồng hóa viết gia đình cũng tương tự da thịt, sự cũng giống như nhí vẫn mất sự sáng tỏ nghĩa cùng mất cả sự đánh dấu về từ nguyên.

Thứ hai, nó không đủ sự phong phú. Ví dụ điển hình trong thương hiệu riêng, tín đồ ta có quyền chọn lọc để miêu tả một chân thành và ý nghĩa nào đó. Thân tên là với tức là “bé” khác với với tức thị “năm Tý, năm Chuột”. Phần lớn tên riêng bạn ta chọn y dài (gốc Hán) để diễn tả sắc thái trang trọng: lựa chọn Hy (hy vọng), không chọn Hi (cười hi hi), lựa chọn Kỳ (kỳ vọng), không lựa chọn (kì kèo), v.v..

Ngoài ra, trong một số trong những trường hợp, nó thiếu tính vẻ đẹp nhất văn hóa. Ví dụ thân “công ti” và “công ty”, tín đồ ta thấy viết “công ty” giỏi hơn. Vày sao vậy? do chữ “ti” được viết vào “ti trôn”, rồi “ti” còn tức là “vú” (sờ ti). Viết “công ty” sẽ trang trọng hơn “công ti” là do thế.

Đấy là điều phân tích và lý giải vì sao cả nửa thay kỷ qua, với không hề ít lời kêu gọi của khá nhiều nhà ngôn từ học, với 1 loạt giáo trình, sách giáo khoa chỉ ra sự “bất phù hợp lý” nhưng sự “bất hợp lý” vẫn tồn tại! Cuộc sống lúc nào cũng có sự lựa chọn khôn ngoan, chống lại số đông giáo điều, duy ý chí.

Sự duy ý chí ấy bắt nguồn từ đâu? Theo tôi, đó là việc việc vận dụng máy móc lý thuyết về chữ ghi âm, coi chữ chỉ là ký kết hiệu của âm: “Chữ ghi âm không cân nhắc nội dung, ý nghĩa của từ mà chỉ khắc ghi chuỗi âm nhạc của từ bỏ đó. Chữ viết thu thanh là đại diện của ngữ âm chứ không phải ý nghĩa. Quan hệ nam nữ giữa chữ ý ở đó là một tình dục gián tiếp nhưng mà âm là trung gian: chữ – âm – ý(4) (Người trích dìm mạnh).

Nhận định trên thực tế chỉ đúng trên phép tắc chung của mô hình chữ ghi âm, trong đối sánh với phạm trù trái chiều là chữ ghi ý. Nguyên tắc có mức giá trị lý thuyết, hỗ trợ cho nhận thức khái quát, bước vào những sự vật dụng hiện tượng ví dụ lại đề xuất xem xét một giải pháp cụ thể. Thực tế khi nào cũng đa dạng mẫu mã hơn lý thuyết. Thực tiễn trên thế giới, theo khá nhiều nhà ngữ điệu học, không có một vật dụng chữ làm sao thuần túy ghi âm, tương tự như không tất cả một máy chữ nào thuần túy ghi ý. Theo chúng tôi, đành rằng chữ Quốc ngữ là chữ ghi âm, nhưng đấy là trên nguyên lý chung, phần còn lại, tính hóa học ghi ý của nó cũng chẳng phải là nhỏ. Ngoài ra ký hiệu và chữ viết tắt như m, m2, m3, kg, kw, kb, D, ^, %, , &,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

  • 2001 xăm hình gì hợp

  • Cách đăng ký giao hàng j&t

  • Dong ho rado jubile

  • Samsung galaxy note 10 giá bao nhiêu

  • x

    Welcome Back!

    Login to your account below

    Retrieve your password

    Please enter your username or email address to reset your password.